Tình yêu thiên nhiên trong ẩm thực Nhật Bản

Nhắc đến Nhật Bản, bên cạnh hình ảnh về nền kinh tế phát triển hay những thước phim anime sống động thì nền văn hóa ẩm thực là một nét đẹp không thể không kể đến. Ẩm thực Nhật Bản ghi dấu ấn bởi sự tỉ mỉ trong từng bước một, từ chọn nguyên liệu, chế biến cho đến trang trí món ăn. Và đặc biệt là, tình yêu thiên nhiên của người Nhật được thể hiện rất rõ trong từng món ăn.

Giữa người Nhật và thiên nhiên luôn có một mối liên hệ, sợi dây vô hình gắn bó chặt chẽ với nhau. Tình yêu ấy thể hiện rất rõ qua nghệ thuật cắm hoa Ikebana hay Trà đạo, hay trong những dòng thơ, những lễ hội trong năm. Không những thế chúng ta có thể cảm nhận được điều này qua nền ẩm thực độc đáo của họ. Cùng tìm hiểu những nét đẹp thiên nhiên được mang vào trong những món ăn như thế nào.

1.Nguyên liệu sử dụng

Nhật Bản vốn được thiên nhiên dành tặng những cảnh sắc tuyệt vời với bốn mùa thay đổi rõ rệt. Xuân, hạ, thu, đông ở đất nước này đều mang trong mình nét đẹp riêng. Ở mỗi mùa, có nhiều loại thực phẩm chỉ có thể thưởng thức được trọn vị trong thời gian nhất định. Người Nhật thay vì sử dụng nhiều gia vị trong các món ăn thì họ rất chú trọng trong việc làm sao để có thể phát huy, giữ nguyên được vị ngon vốn có của nguồn nguyên liệu để thực khách có thể nếm được mùi vị tinh túy, trong lành nhất của thiên nhiên. Việc lựa chọn nguyên liệu nấu ăn theo mùa là cách mà họ thể hiện tinh thần yêu thiên nhiên của mình rõ ràng nhất. Họ luôn chú trọng mùa nào thì vị của quả sẽ ngọt nhất, mùa nào thì rau sẽ xanh tươi nhất, mùa nào thì cá bắt được nhiều. Chính vì sự tỉ mỉ từ những chi tiết nhỏ nhất để lựa chọn nguyên liệu tươi ngon mà trong các món ăn lại càng thể hiện rõ nét hơn hương vị và nét đẹp của thiên nhiên.

Vào mùa xuân, những nguyên liệu được như hoa cải, dâu tây, nghêu, măng… được cho là ngon nhất. Vì vậy, không khó để bắt gặp những món ăn như Ichigo Daifuku ( mochi bọc dâu) hay Asari gohan (cơm nghêu)… ở các nhà hàng Nhật Bản.

Món cơm nghêu

Nguồn ảnh:https://tenki.jp/suppl/daaaaamegane/2018/02/21/27889.html

Mùa hạ với thời tiết nắng nóng làm mọi người đều muốn thưởng thức những món trái cây tươi ngon như dưa hấu, dưa leo, cà chua… Ngoài ra những món ăn như mì ramen và somen lạnh cũng được ưa chuộng trong mùa này.

Món ramen lạnh

Lúc tiết trời se se báo hiệu vào thu thì những món nướng có nguyên liệu từ hạt dẻ, khoai lang hay cá thu xuất hiện rất trong bàn ăn của nhiều nhà. Ngoài ra, hạt dẻ và khoai lang còn được dùng làm nguyên liệu trong các loại bánh, kẹo khác nhau.

Món cá thu đao nướng

Nguồn ảnh:https://www.cooky.vn/cong-thuc/ca-thu-dao-nuong-2218

Những ngày đông lạnh giá thì còn gì tuyệt vời hơn khi được thưởng thức món lẩu oden với nước dùng thanh ngọt từ củ cải. Hay món Buri daikon ( cá cam kho củ cải ) cũng lấy lòng rất nhiều người. Ngoài ra, loại trái cây không thể thiếu trong mùa đông Nhật Bản chính là quýt.  Tỉnh Wakayama và tỉnh Ehime của Nhật là nơi rất nổi tiếng về quýt.

Món lẩu oden

Nguồn ảnh:http://www.monnhatban.com/amthuc/am-thuc-lau-nhat-ban/lau-oden

  1. Cách chế biến

Nhằm phát huy được hương vị vốn có của nguồn nguyên liệu phong phú, đa dạng chủng loại, nền ẩm thực Nhật Bản mang trong mình là những tri thức được tích lũy trong các kỹ thuật sơ chế, nấu nướng; cùng với những món dụng cụ được đặc chế.

Người Nhật rất chú trọng trong khâu chế biến thực phẩm. Họ luôn cố gắng giữ lại màu sắc và mùi vị vẹn nguyên của tự nhiên. Với những nguyên liệu như rau có vị đắng, các đầu bếp Nhật phải bắt đầu bằng bước loại bỏ vị đắng sau đó phải rửa đi rửa lại nhiều lần với nước ngọt. Hay với cá nóc-một loại cá có chứa chất độc có thể gây tử vong, đầu bếp phải có chứng chỉ được chính phủ cấp phép mới được thực hiện các món ăn từ loại cá nguy hiểm này. Và trong quy trình chế biến, họ cần phải biết chính xác nơi nào trên cơ thể cá có chứa độc tố để loại bỏ và tiêu hủy.

Đầu bếp đang chế biến cá nóc

Nguồn ảnh: https://vietnammoi.vn/biet-ca-noc-co-doc-tai-sao-nguoi-dan-van-an-85066.htm

Ngoài ra, bảo quản được màu sắc tự nhiên cũng là một điểm được chú trọng trong quá trình chế biến thức ăn của người Nhật. Một bí quyết thường được người Nhật áp dụng khi nấu các món liên quan tới rau chính là sau khi luộc rau sẽ cho ngay vào một bát nước đá lạnh.  Nhờ vậy, rau sẽ giữ được màu sắc và độ giòn vốn có.

  1. Cách bài trí

Không chỉ dừng lại ở hương vị mà cả hình thức cũng là một tiêu chí quyết định sự thành công của một món ăn. Những chi tiết trang trí làm kích thích cả thị giác của thực khách. Người Nhật thường sử dụng lá , hoa điểm tô vào để hài hòa với chủ đề bữa ăn và thể hiện nét đẹp của bốn mùa. Cũng giống như việc chọn nguyên liệu, những chi tiết trang trí cũng thay đổi theo mùa. Nếu mùa xuân, người Nhật thường dùng những cánh hoa anh đào, hoa mơ hay vỏ măng trang trí thì vào mùa hạ sẽ được thay thế bằng hoa diên vĩ hay quả lồng đèn. Còn nếu là mùa thu thì sẽ thấy lá phong , lá cây rẻ quạt được bày lên.  Mùa đông đến cũng là lúc dễ dàng bắt gặp những chiếc lá thông hay lá dương xỉ trên bàn ăn.

Hơn nữa, việc lựa chọn sử dụng loại chén, dĩa,… nào để đựng món ăn cũng rất được chú ý. Chẳng hạn như, mùa xuân thì chọn loại có họa tiết hình hoa anh đào; mùa hè thì nên chọn những loại làm từ thủy tinh để tạo ra cảm giác mát mẻ; chọn những loại có màu gợi lên sự bội thu như vàng hay nâu để tạo cảm giác bội thu ; còn mùa đông thì đồ gốm sẽ là lựa chọn hoàn hảo để mang lại sự ấm áp trong bữa ăn.

Có thể thấy được tấm lòng và tình yêu đối với thiên nhiên được gửi gắm một cách trọn vẹn trong nền ẩm thực Nhật Bản. Tinh thần hòa hợp với tự nhiên và sự tỉ mỉ, khéo léo của người Nhật đã tạo ra những món ăn không chỉ dinh dưỡng mà còn có thể khiến thực khách cảm nhận sự khác biệt của cảnh sắc bốn mùa. Tình yêu đối với thiên nhiên phải thấm nhuần trong tư tưởng, tâm hồn  thì họ mới có thể truyền đạt, tái hiện lại thiên nhiên trong ẩm thực tinh tế đến vậy. Theo dòng thời gian và sự hiện đại hóa của xã hội, đã có những làn gió mới thổi vào nền ẩm thực Nhật Bản nhưng có một điều chắc chắn rằng sự trân quý tự nhiên đó sẽ luôn vẹn nguyên trong tâm hồn người Nhật, trong những bữa ăn nơi đây.